
راهنمای سامانه مالیات بر ارزش افزوده سال ۱۴۰۵
قوانین مالیاتی کشور مدام در حال بهروزرسانی هستند و در این میان، مالیات بر ارزش افزوده به دلیل دورههای پرداخت فصلی کوتاهمدت، از حساسیت ویژهای برخوردار است. با شروع سال ۱۴۰۳ تا کنون ، نرخ مالیات بر ارزش افزوده به ۱۰ درصد افزایش یافت و این تغییر نرخ، نحوه صدور فاکتورها در سامانه مودیان را با چالشهای جدیدی روبرو کرد.
در این مقاله کاربردی از فرتاک حساب، قصد داریم نحوه ورود و کار با سامانه ارزش افزوده را بررسی کرده و راهکارهای جلوگیری از جریمههای سنگین مالیاتی را توضیح دهیم.
آنچه در این مقاله میخوانید
معرفی سامانه مالیات بر ارزش افزوده
طبق قانون، کلیه مودیان مشمول باید ظرف مدت ۱۵ روز پس از پایان هر فصل، با مراجعه به درگاه ملی خدمات مالیاتی ، اظهارنامه خود را ارسال و مالیات دریافتی را پرداخت نمایند. لازم به ذکر است که خدمات جانبی نظیر دریافت گواهینامه ارزش افزوده همچنان از طریق سامانه www.evat.ir مدیریت میشود.
حسابداران عزیز توجه داشته باشند: برای یادگیری تصویری قدم به قدم مراحل ارسال، حتماً به مقاله دیگر ما با موضوع «راهنمای تصویری تسلیم و ارسال اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده» مراجعه کنید.
نکات تغییر نرخ ارزش افزوده در ارسال به سامانه مودیان
یکی از پرتکرارترین خطاهای سیستم در سال جاری، مغایرت نرخ مالیات به دلیل جابجایی سال مالی است. سامانه مودیان فاکتورهای سال ۱۴۰۲ را با نرخ ۹ درصد و فاکتورهای سال ۱۴۰۳ را با نرخ ۱۰ درصد قبول میکند. برای ارسال بدون خطا به نکات زیر توجه کنید:
- تنظیمات اطلاعات پایه: نرخ مالیات در سیستم حسابداری شما جزو اطلاعات پایه است و با تغییر سال مالی خودکار تغییر نمیکند. باید نرخ کالا را بر اساس سال صدور فاکتور (۹٪ یا ۱۰٪) تغییر دهید.
- فاکتورهای اصلاحی سال جدید: اگر فاکتوری با نرخ ۹ درصد در سال ۱۴۰۲ صادر شده باشد، اما ویرایش یا برگشت از فروش آن در سال ۱۴۰۳ اتفاق بیفتد، تاریخ ویرایش ملاک قرار گرفته و سامانه نرخ ۱۰ درصد را اعمال میکند. در نتیجه اطلاعات پایه کالا در فاکتور اصلاحی باید به ۱۰ درصد ویرایش شود.
جدول مقایسه نرخهای مالیات بر ارزش افزوده

| سال فاکتور | نرخ اعمالشده | موقعیت در جمعآوری سیستم |
|---|---|---|
| ۱۴۰۲ و ماقبل | ۹ درصد | فرم جمعآوری فاکتورهای سال ۱۴۰۲ |
| ۱۴۰۳ به بعد | ۱۰ درصد | فرم جمعآوری فاکتورهای سال ۱۴۰۳ |
نکته۱
برای ارسال به سامانه مودیان مبلغ ارزش افزوده از حاصل ضرب «نرخ آورده شده در تعریف کالا» در «مبلغ کل کالا» و سپس «جمع مالیات های کالاهای آورده شده در فاکتور» در نظر گرفته میشود و مبلغ که در فاکتور به عنوان ارزش افزوده آورده شده است به سامانه ارسال نمیشود. یعنی اگر نرخ کالا در تعریف کالا ۹ درصد باشد ولی در فاکتوری که در سال ۱۴۰۳ ایجاد شده است به صورت دستی ۱۰ درصد وارد شده باشد، موقع ارسال سیستم همان ۹ درصد را ارسال کرده و به خطای ارزش افزوده خواهید خورد .
نکته ۲
اگر فاکتوری با نرخ ۹ درصد در سال ۱۴۰۲ ارسال شده باشد ولی در سال ۱۴۰۳ اقدام به ویرایش یا صدور فاکتور برگشتی کنید، این تورهای اصلاحی به تاریخ ویرایش یعنی همان سال ۱۴۰۳ در جمعآوری مشاهده میشود و در این صورت سامانه نرخ ۱۰ درصد را برای این فاکتورها در نظر میگیرد. باید در نظر داشته باشید:
- در تعریف کالا ها نرخ ۱۰ درصد وارد شده باشد؛
- فاکتورهای اصلاحی ارسال شده مالیات را به نرخ ۱۰ درصدی برای سامانه میفرستد و اگر در فاکتور همچنان نرخ ۹ درصد باشد اختلافی مابین ارزش افزوده فاکتور داخل سیستم با فاکتور داخل سامانه مودیان خواهید داشت.
جریمه عدم ارسال اظهارنامه ارزش افزوده

جریمه عدم ارسال اظهارنامه ارزش افزوده
ارسال اظهارنامه ارزش افزوده حتی در صورت عدم فعالیت یا ثبت ارقام صفر اجباری است. کوتاهی در ارسال یا ثبت اشتباه اطلاعات، منجر به جرایم غیرقابل بخششی میشود که برخی از مهمترین آنها عبارتند از:
- عدم ثبتنام در سامانه ارزش افزوده در موعد مقرر.
- صادر نکردن فاکتور رسمی یا عدم درج اطلاعات قانونی خریدار.
- ثبت نادرست ارزش ریالی کالا/خدمات در صورتحساب.
- تحویل ندادن دفاتر پلمپ شده قانونی.
نتیجهگیری و توصیه فرتاک حساب
سامانه مالیات بر ارزش افزوده (my.tax.gov.ir) ابزاری کلیدی جهت شفافیت مالی و پیشگیری از جرایم مالیاتی سنگین است. توصیه میشود پیش از به پایان رسیدن مهلت ۱۵ روزه هر فصل، اطلاعات فاکتورها و نرخهای ۹ و ۱۰ درصدی کالاها را در سیستم خود کنترل کرده و سپس برای ارسال اظهارنامه اقدام نمایید.
منابع معتبر
- قانون دائمی مالیات بر ارزش افزوده (مصوب ۱۴۰۰): بستر قانونی مالیات و جرایم ارزش افزوده.
- قانون بودجه سال ۱۴۰۳ کل کشور: منبع رسمی افزایش نرخ مالیات بر ارزش افزوده به ۱۰ درصد.
- درگاه ملی خدمات الکترونیک مالیاتی (my.tax.gov.ir): بستر رسمی و اجرایی مودیان.
- قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان: مرجع هماهنگی ارسال صورتحسابهای الکترونیکی نوع اول.